Programma 3 - Leefomgeving in balans

We actualiseren ons beleid ten aanzien van erf- en landschappelijke inpassingen bij ruimtelijke ontwikkelingen in het landelijk gebied. We zetten in op een kader met meetbare en toetsbare normen. Daarbij hebben we extra aandacht voor de handhaafbaarheid. Toezicht en handhaving op groenafspraken wordt structureel ingericht waarbij we ook de in het verleden gemaakte afspraken betrekken.

De transitie in de landbouw zorgt voor vragen bij agrarisch ondernemers. Sommige beëindigen hun agrarisch bedrijf en onderzoeken de mogelijkheden wat te doen met hun leegkomende stallen.
Degene die doorgaan verkennen de mogelijkheden voor aanvullende mogelijkheden in inkomen. Dit kan deels gaan om verbreding en deels ook door uitbreiding van activiteiten.
Dit kan leiden tot vragen richting de gemeente. De accounthouder/gebiedsregisseur weet wat er speelt in het buitengebied, legt verbinding tussen belanghebbende partijen en helpt/ondersteunt ondernemers/inwoners in het buitengebied waar nodig.

We willen landbouw die past bij onze omgeving: duurzaam, verantwoord en in beginsel grondgebonden. Gezinsbedrijven vormen de ruggengraat van onze agrarische sector. We geven ruimte aan innovatie, dierenwelzijn en emissiereductie, zolang dit past binnen duidelijke kaders.

• We ondersteunen grondgebonden en toekomstbestendige landbouw in een gezonde balans tussen dieren, bodem en omgeving.

• We geven ruimte aan toekomstbestending diervriendelijke, natuur en gezondheid versterkende vernieuwingen, emissiereductie en verduurzaming op erven.

• We beperken ongewenste ontwikkelingen van schaalvergroting zoals grootschalige intensivering en uitbreidingen binnen bouwvlakken.

Uit het rapport “Het watersysteem in balans.  Een verkenning toekomstperspectief Achterhoek en Liemers”  blijkt dat we de nodige maatregelen moeten treffen. Daar is draagvlak voor. Op het moment dat dat aangepakt wordt willen wij dat combineren met maatregelen die ook goed zijn om droogte en wateroverlast tegen te gaan, om biodiversiteit te verbeteren en om landschap te versterken.

Om een bijdrage te kunnen leveren aan de maatschappelijke opgaven is het belangrijk om agrotoerisme te zien en te ontwikkelen als onderdeel van een integrale aanpak van het landelijk gebied. Dit zodat agrotoerisme kan bijdragen aan de beleving en waardering van het landelijk gebied, het verkorten van de voedselketen en een vitale agrarische sector.

We willen landbouw die past bij onze omgeving: duurzaam, verantwoord en in beginsel grondgebonden. Gezinsbedrijven vormen de ruggengraat van onze agrarische sector. We geven ruimte aan innovatie, dierenwelzijn en emissiereductie, zolang dit past binnen duidelijke kaders.

• We ondersteunen grondgebonden en toekomstbestendige landbouw in een gezonde balans tussen dieren, bodem en omgeving.

• We geven ruimte aan toekomstbestending diervriendelijke, natuur en gezondheid versterkende vernieuwingen, emissiereductie en verduurzaming op erven.

• We beperken ongewenste ontwikkelingen van schaalvergroting zoals grootschalige intensivering en uitbreidingen binnen bouwvlakken.

Het Achterhoekse landschap leent zich erg goed om te recreëren en is betekenisvol voor de lokale economie.

• We versterken routes en ommetjes waar dat past, en stemmen dit af met grondeigenaren en gebruikers.

• We voorkomen versnippering van natuur en landschap en overlast door keuzes te maken in ligging, beheer en samenwerking.

• We bewaken de balans van prettige verblijf, rust, natuur en landbouw.

Om te weten wat er leeft gaan wij het gesprek aan met onze agrarisch ondernemers in het buitengebied. Door onder andere het inzetten van een agrarisch contactpersoon, een ervencoach en door het houden van bijeenkomsten als er wat speelt of het voeren van individuele gesprekken. 

De belangrijkste kernkwaliteit van ons landschap zijn de coulissen (groen blauwe dooradering).  De afwisselende landschappen, met houtsingels omzoomde percelen, groene boerenerven, zandwegen met struwelen, beken, bosjes en laanbeplantingen worden bijzonder gewaardeerd. Dit landschappelijk mozaiek  is kwetsbaar en verdient structureel beheer. We zetten ons in voor een marktconforme vergoeding voor grondeigenaren voor instandhouding, beheer en versterking van de coulissen. 
Het 'voor wat hoort wat' principe bij planologische medewerking voor ruimtelijke ontwikkelingen wordt ingezet om de groenblauwe dooradering te versterken. Met het waterschap maken we afspraken om het fijnmazig net van watergangen natuurvriendelijker in te richten en te beheren.

Wij hebben nu een vrij strikt beleid ten aanzien van vrijkomende agrarische bebouwing. In 2027 hebben wij geactualiseerd beleid voor functieverandering, waarin wat meer flexibiliteit zit en ook ruimtere mogelijkheden zijn voor omschakeling naar werken.

Belasting van het water systeem is onderdeel bij toetsing van nieuwe plannen en herinrichting, ofwel water en bodem worden sturend.

We gaan verstandig om met grondstoffen. We stimuleren hergebruik van materialen en circulair werken bij (ver)bouw en in de openbare ruimte.

Wij bouwen voort op een duidelijke groennorm en zetten in op extra bomen en betere zorg voor jonge aanplant. We gaan de komende periode 30.000 bomen planten.

Wij werken samen met Rijkswaterstaat, de provincie Gelderland, Regio Achterhoek en de EUREGIO aan een goede regionale en grensoverschrijdende bereikbaarheid. Daarbij blijven wij inzetten op een veilige en vlotte doorstroming op de N18, een goede aansluiting van het onderliggende wegennet en het beperken van sluipverkeer. Op de langere termijn blijven wij ons, samen met onze partners, inzetten voor een opwaardering van de N18 naar een 2x2 80km/h weg, zodat de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en doorstroming structureel worden verbeterd. Daarnaast geven wij uitvoering aan de infrastructurele ontwikkelingen rond de N18 en starten wij met onderzoek en planvorming voor een toekomstige zuidelijke rondweg van Lichtenvoorde om de bereikbaarheid en leefbaarheid op de langere termijn verder te versterken.

Wij werken samen met vervoerders, de provincie Gelderland en regionale partners aan een duurzaam, toegankelijk en robuust openbaar vervoerssysteem. Daarbij zetten wij in op goede bus- en spoorverbindingen, aanvullend vervoer zoals ZOOV en innovatieve mobiliteitsoplossingen, zodat werk, onderwijs, zorg en voorzieningen voor iedereen bereikbaar blijven. Ook zetten wij ons in voor de verdere verbetering van regionale spoorverbinding, waaronder de verbindingen Winterswijk – (Zutphen) - Apeldoorn.

Wij stimuleren lopen en fietsen als gezonde, duurzame en toegankelijke vervoerswijzen. Daarom zetten wij ons in voor veilige, directe en aantrekkelijke verbindingen tussen kernen, woonwijken, scholen, voorzieningen en werklocaties. Daarnaast werken wij samen met (regionale) partners aan de verdere verbetering (recreatieve) fietsverbindingen, zodat zowel inwoners als bezoekers veilig en comfortabel gebruik kunnen maken van het fiets- en wandelnetwerk.

Wij werken risico gestuurd aan verkeersveiligheid volgens het Strategisch Plan Verkeersveiligheid en het Mobiliteitsplan 2040. Daarbij richten wij ons op locaties waar de risico’s het grootst zijn, zoals schoolomgevingen, drukke oversteeklocaties en wegen met gemengd verkeer. Ook hebben we aandacht voor de verkeersveiligheid van fietsers op wegen buiten de bebouwde kom en blijven wij inwoners bewust maken van veilig verkeersgedrag.

De basis voor de lokale ambitie is het regionale Akkoord van Groenlo 3.0 en het "Regionaal Uitvoeringsprogramma Energietransitie Achterhoek". In dit uitvoeringsprogramma is veel gewicht toegekend aan besparingsdoelstellingen voor de gebouwde omgeving. Daarnaast is een aparte categorie gewijd aan opwekking van duurzame elektriciteit. Een doorvertaling van de regionale doelstellingen heeft plaatsgevonden in het "Uitvoeringsplan energietransitie gemeente Oost Gelre 2026-2031". De nadere uitwerking van dit plan heeft plaatsgevonden in de "Projectagenda 2026". Voor het behalen van de doelstellingen worden de volgende drie uitgangspunten uit het coalitieakkoord "Lief met lef" gehanteerd: - energie besparen en isoleren is het startpunt - voor de opwek van duurzame energie dient voldoende draagvlak te zijn - maatregelen moeten eerlijk en uitvoerbaar zijn. 

We kiezen voor een wijkgerichte warmtetransitie waarbij de gemeente een aanjagende rol neemt bij de overstap van aardgas naar passende oplossingen per kern, zoals elektrisch, hybride of collectief, met toepassing van het draagkrachtprincipe.

We maken een vergroting van duurzame opwek én netcapaciteit. We gaan door met zon op daken en windenergie binnen de RES-afspraken, met nadruk op natuur, participatie en omgevingsfondsen. We starten het planvormingstraject voor een initiatief met windturbines. Tegelijkertijd pakken we samen met onze partners netcongestie aan met onder meer energiehubs, opslag en slimme sturing.

We verduurzamen onze woningen en zetten in op lagere woonlasten. Daarbij geldt: “Eerst besparen en isoleren”. Verduurzaming moet woonlasten verlagen en woningen comfortabeler maken, met extra aandacht voor inwoners met een kleine beurs en toegankelijke ondersteuning en subsidies.