Programma 2 - Zorgen voor elkaar en een sterke samenleving

Leeswijzer

Terug naar navigatie - Programma 2 - Zorgen voor elkaar en een sterke samenleving - Leeswijzer

Programma 2 omvat de maatschappelijke opgaven binnen het sociaal domein in de breedste zin van het woord, waaronder zorg, welzijn, participatie, onderwijs, sport, cultuur en veiligheid. Met dit programma geven we uitvoering aan de ambities uit het coalitieakkoord Coalitieakkoord Oost Gelre 2026-2030 - Lief met lef. Daarbij staan gezondheid, kansengelijkheid, bestaanszekerheid, een sterke samenleving en het kunnen meedoen van alle inwoners centraal. We bouwen voort op de kracht van inwoners, vrijwilligers, mantelzorgers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en we bieden ondersteuning waar dat nodig is.

Een belangrijke ontwikkeling is de doorontwikkeling van Sterke Lokale Teams.
Deze teams staan dichtbij inwoners en werken samen met hen aan welzijn, veerkracht en samenredzaamheid. Zij versterken sociale netwerken, werken integraal over domeinen heen en bieden één herkenbaar aanspreekpunt voor vragen en ondersteuning. Daarmee versterken we de beweging van zorg naar preventie en van individuele ondersteuning naar collectieve oplossingen.

Wat voegen we toe en maken we structureel in 2027?
In 2027 investeren we in nieuwe ontwikkelingen en borgen we initiatieven die hun meerwaarde hebben bewezen. Hieronder een opsomming:

  • We voeren de Wet versterking regie volkshuisvesting uit en introduceren urgentieverklaringen voor woningzoekenden die met voorrang een sociale huurwoning nodig hebben.
  • We versterken de sociale basis door vrijwilligersinitiatieven te ondersteunen die inwoners helpen over praktische en sociale drempels heen te stappen.
  • We borgen de inzet van de cultuurmakelaar en maken deze succesvolle werkwijze structureel onderdeel van de uitvoering van het cultuurbeleid.
  • We maken de capaciteit voor het vertalen van landelijke en regionale gezondheidsopgaven naar lokaal beleid structureel, zodat we blijvend uitvoering kunnen geven aan het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) en het regioplan De Gezondste Regio Achterhoek.
  • We geven gedurende twee jaar een extra impuls aan de preventie van onveiligheid in relaties, met aandacht voor ouderenmishandeling, femicide en cultuurgerelateerde onveiligheid.
  • We stimuleren de inzet van zorgtechnologie binnen de huishoudelijke ondersteuning om zelfredzaamheid te vergroten en ondersteuning toekomstbestendig te organiseren.

Naast deze investeringen en ontwikkelingen blijven wij werken aan de maatschappelijke opgaven binnen het sociaal domein.
We stimuleren een gezonde leefstijl voor jong en oud en blijven inzetten op het terugdringen van alcohol- en drugsgebruik. We bevorderen kansengelijkheid en bestaanszekerheid en zorgen ervoor dat inwoners naar vermogen kunnen meedoen op het gebied van wonen, werk, onderwijs en ontmoeting. Waar nodig bieden we ondersteuning, met als uitgangspunt dat inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving. Ook blijven we inwoners met dementie, mantelzorgers en vrijwilligers ondersteunen en zetten we in op vroegsignalering om problematische schulden te voorkomen. Daarnaast versterken we preventie en vroegtijdige ondersteuning, werken we samen met de culturele sector aan de uitvoering van het cultuurbeleid, ondersteunen we jongeren die overlast veroorzaken om weer perspectief te krijgen en blijven we investeren in een goed functionerende veiligheidsketen.

Veiligheid is de basis voor samenleven en vertrouwen. 
Tegelijkertijd zien we dat de politiecapaciteit schaars is en de problemen waarmee we te maken hebben steeds complexer worden. Daarom zetten we in op een aanpak die problemen zoveel mogelijk voorkomt door preventie en vroegsignalering, criminaliteit en overlast stevig aanpakt, samenwerkt met partners en inwoners, en duidelijkheid biedt door heldere en voorspelbare regels en vergunningen.

Hiermee geven wij invulling aan de ambities uit het coalitieakkoord. 
Dit is slechts een deel van onze inzet. In dit programma leest u alle doelstellingen en de activiteiten waarmee wij bijdragen aan een gezonde, inclusieve, veerkrachtige en veilige gemeente. Het programma is opgebouwd van preventieve inzet tot maatwerkondersteuning en kent de volgende thema's:

  • Kansengelijkheid en bestaanszekerheid;
  • Inclusieve gemeente met veerkrachtige inwoners;
  • Ruimte voor ontmoeten, ontwikkelen en meedoen;
  • Veilig samenleven.

Kansengelijkheid en bestaanszekerheid

Ambitie

Terug naar navigatie - Kansengelijkheid en bestaanszekerheid - Ambitie
Wij gaan uit van de kracht en verantwoordelijkheid van inwoners, voor wie dat mogelijk is, om zelf vorm te geven aan hun leven. Een sterke financiële, sociale en gezondheidsbasis vormt hiervoor het fundament. Waar eigen kracht of ondersteuning vanuit de omgeving niet voldoende is, bieden wij tijdig passende hulp, zodat iedere inwoner kan meedoen en kansen krijgt om zich te ontwikkelen.

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Kansengelijkheid en bestaanszekerheid - Doelstellingen

Inwoners hebben gelijke toegang tot onderwijs, sport, cultuur en ontmoetingsmogelijkheden

Terug naar navigatie - Kansengelijkheid en bestaanszekerheid - Doelstellingen - Inwoners hebben gelijke toegang tot onderwijs, sport, cultuur en ontmoetingsmogelijkheden

De bovengenoemde maatschappelijke voorzieningen zijn toegankelijk, beschikbaar en bereikbaar. We zorgen ervoor dat financiële en sociale drempels worden verlaagd door regelingen, laagdrempelig aanbod en ondersteuning vanuit de naaste omgeving.

Inwoners hebben zicht op opleiding, zinvolle dag invulling of werk passend bij hun mogelijkheden

Terug naar navigatie - Kansengelijkheid en bestaanszekerheid - Doelstellingen - Inwoners hebben zicht op opleiding, zinvolle dag invulling of werk passend bij hun mogelijkheden

We ondersteunen inwoners bij het vinden van een passende plek in de samenleving, via opleiding, werk of een zinvolle daginvulling die aansluit bij hun mogelijkheden. Met diagnostiek, begeleiding, training, werkervaring en bemiddeling stimuleren we duurzame inzetbaarheid en persoonlijke ontwikkeling. Wanneer werk niet mogelijk is, zetten we in op activering en maatschappelijke participatie. Samen met Fijnder begeleiden we nieuwkomers naar onderwijs, werk of participatie. Daarbij staan het beheersen van de Nederlandse taal, zelfredzaamheid en duurzame deelname aan de samenleving centraal. Ook kunst en cultuur dragen hieraan bij. Via culturele activiteiten kunnen inwoners talenten ontdekken, vaardigheden ontwikkelen en actief deelnemen aan de samenleving. Zo vergroten we kansen op participatie, versterken we de sociale samenhang en zorgen we ervoor dat iedereen naar vermogen kan meedoen.

 

Inwoners met ondersteuningsvragen worden tijdig herkend en krijgen hulp die eenvoudig bereikbaar is

Terug naar navigatie - Kansengelijkheid en bestaanszekerheid - Doelstellingen - Inwoners met ondersteuningsvragen worden tijdig herkend en krijgen hulp die eenvoudig bereikbaar is

We zorgen ervoor dat ondersteuningsvragen tijdig worden herkend. We richten ons op het vroegsignaleren van ondersteuningsvragen, waaronder mentale gezondheidsproblemen, financiële zorgen en opvoed- en ontwikkelvragen bij voornamelijk jeugd en jongeren (en hun ouders). Door in te zetten op informatie, preventief en collectief aanbod en laagdrempelige ondersteuning dichtbij de inwoner, versterken we de veerkracht van inwoners en hun omgeving. Hierdoor kunnen inwoners van jong tot oud volwaardig blijven meedoen.

Inclusieve gemeente met veerkrachtige inwoners

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Inclusieve gemeente met veerkrachtige inwoners - Doelstellingen

Inwoners hebben passende mogelijkheden om te werken aan een gezonde actieve leefstijl

Terug naar navigatie - Inclusieve gemeente met veerkrachtige inwoners - Doelstellingen - Inwoners hebben passende mogelijkheden om te werken aan een gezonde actieve leefstijl

We ondersteunen inwoners bij het ontwikkelen en behouden van een gezonde en actieve leefstijl. Samen met netwerkpartners werken we aan gezond opgroeien en vitaal ouder worden, met aandacht voor zowel fysieke als mentale gezondheid en een gezonde leefomgeving. Daarbij zetten we in op preventie, bewustwording en het versterken van de eigen regie van inwoners.

We zorgen voor toegankelijke informatie, ondersteuning en laagdrempelige activiteiten op het gebied van sport, bewegen, kunst en cultuur. Deze activiteiten dragen niet alleen bij aan gezondheid en welzijn, maar versterken ook sociale contacten en participatie. Voorbeelden hiervan zijn het aanbieden van gezonde recepten in supermarkten, preventieve gezondheidschecks via het Hartcheckpunt, kennismakingsactiviteiten op het gebied van sport en cultuur, ontmoetingsactiviteiten rond gezonde voeding, beweegactiviteiten voor ouderen en JOGG (landelijke aanpak die kinderen en jongeren stimuleert om gezonder op te groeien door een omgeving te creëren waarin gezonde keuzes makkelijker worden). Binnen JOGG wordt onder meer ingezet op projecten als Trommel zonder Rommel, de Waterweek en het stimuleren van gezondere evenementen, waarmee gezonde voeding, voldoende beweging en een gezonde leefomgeving voor kinderen en jongeren worden bevorderd.

Ruimte voor ontmoeten, ontwikkelen en meedoen

Ambitie

Terug naar navigatie - Ruimte voor ontmoeten, ontwikkelen en meedoen - Ambitie
Wij creëren een toegankelijke, veilige en toekomstbestendige leefomgeving die ontmoeting, gezondheid en participatie bevordert. Door wonen, zorg, welzijn, sport, cultuur en openbare ruimte in samenhang te ontwikkelen, dragen we bij aan sociale samenhang, inclusie en de mogelijkheid voor iedere inwoner om gezond, zelfstandig en betekenisvol te leven in Oost Gelre.

 

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Ruimte voor ontmoeten, ontwikkelen en meedoen - Doelstellingen

Inwoners hebben een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen, ontmoeten en spelen

Terug naar navigatie - Ruimte voor ontmoeten, ontwikkelen en meedoen - Doelstellingen - Inwoners hebben een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen, ontmoeten en spelen

De openbare ruimte is groen, gezond, veilig, inspirerend en toegankelijk. Door wijken zo in te richten dat bewegen, ontmoeten en spelen vanzelfsprekend wordt, creëren we plekken waar inwoners van alle leeftijden elkaar kunnen ontmoeten en actief gebruik van maken. Daarbij benutten we de ervaringsdeskundigheid van inwoners, zodat de leefomgeving aansluit bij hun wensen en dagelijkse praktijk. Zo ontstaat een omgeving waarin inwoners zich prettig voelen.

Inwoners hebben toegang tot duurzame, veilige multifunctionele gebouwen in de wijk

Terug naar navigatie - Ruimte voor ontmoeten, ontwikkelen en meedoen - Doelstellingen - Inwoners hebben toegang tot duurzame, veilige multifunctionele gebouwen in de wijk

Duurzame, veilige en multifunctionele gebouwen in de wijk vormen een belangrijke basis voor ontmoeting, ontwikkeling en meedoen. Deze gebouwen bieden ruimte voor uiteenlopende activiteiten, zoals leren, bewegen, ontmoeten en ondersteuning en zijn daarmee een laagdrempelige plek voor inwoners van alle leeftijden. Door functies te combineren en voorzieningen dichtbij te organiseren, versterken we de sociale samenhang in wijken en maken we het eenvoudiger voor inwoners om mee te doen aan het maatschappelijk leven.

Veilig samenleven

Ambitie

Terug naar navigatie - Veilig samenleven - Ambitie

Veiligheid is de basis voor samenleven en vertrouwen. Tegelijk zien we dat politiecapaciteit schaars is en dat problemen complexer worden.

Daarom kiezen we voor een aanpak die:

  • voorkomt waar het kan (preventie en vroeg signaleren);
  • hard ingrijpt waar het moet (handhaving en aanpak van criminaliteit);
  • samenwerkt met partners en inwoners,- en duidelijk en voorspelbaar is in regels en vergunningen.
Terug naar navigatie - Veilig samenleven - Wat willen we bereiken?

We werken integraal samen aan een veilige en leefbare woon- en werkomgeving.

Terug naar navigatie - Veilig samenleven - Wat willen we bereiken? - We werken integraal samen aan een veilige en leefbare woon- en werkomgeving.
De veiligheid en leefbaarheid in Oost Gelre wordt versterkt door preventie, vroegsignalering, effectieve handhaving en intensieve samenwerking met inwoners, ondernemers en (veiligheids)partners, zodat criminaliteit en overlast worden teruggedrongen en inwoners zich veilig voelen. 

Beleidsindicatoren

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Beleidsindicatoren - Beleidsindicatoren

Taakveld

Naam indicator

Eenheid

Bron

Oost Gelre

Gemeentegrootte 25.000-50.000 inw.

Jaar

Onderwijs

Absoluut verzuim

aantal per 1.000 inwoners 5-18 jr

Igrado

12,0

5,7

2024

Onderwijs

Relatief verzuim

aantal per 1.000 inwoners 5-18 jr

Igrado

16

26

2024

Onderwijs

Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

% deelnemers aan het vo en mbo onderwijs

DUO

2,1%

2,0%

2024

Sport en recreatie

Niet sporters

%

RIVM

39,3%

44,7%

2024

Sociaal domein

Banen

aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

LISA

1.019,9

744,8

2024

Sociaal domein

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking

CBS

75,6%

73,6%

2025

Sociaal domein

Personen met een bijstandsuitkering

aantal per 10.000 inwoners

CBS

129,8

189,3

2025

Sociaal domein

Lopende re-integratievoorzieningen

aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

CBS

484,3

222,1

2025

Sociaal domein

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

13,7%

13,9%

2025

Sociaal domein

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

1,1%

1,0%

2025

Sociaal domein

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

0,5%

0,3%

2025

Sociaal domein

Cliënten met een maatwerk-arrangement Wmo

aantal per 10.000 inwoners

GMSD

590

716

2025

Sociaal domein

Jongeren met een delict voor de rechter

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

1%

1%

2024

Sociaal domein

Kinderen in uitkeringsgezin

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

4%

4%

2024

Sociaal domein

Werkloze jongeren

% van alle jongeren van 16 t/m 22 jaar

CBS

2%

2%

2024

Veiligheid

Verwijzingen Halt

aantal per 1.000 jongeren

Bureau Halt

4

9

2025

Veiligheid

Winkeldiefstallen

aantal per 1.000 inwoners

CBS

0,7

1,2

2025

Veiligheid

Gewelds- en seksuele misdrijven

aantal per 1.000 inwoners

CBS

2,3

3,2

2025

Veiligheid

Diefstallen uit woning

aantal per 1.000 inwoners

CBS

0,5

1,1

2025

Veiligheid

Vernielingen en misdrijven tegen de openbare orde

aantal per 1.000 inwoners

CBS

2,8

4,0

2025

Bron: waarstaatjegemeente.nl, cijfers worden regelmatig geactualiseerd en kunnen afwijken

Middelen: wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - Middelen: wat mag het kosten? - Meerjarenbegroting

x € 1.000

                        Meerjarenbegroting     

 

2026

2027

2028

2029

2030

Lasten

 

 

 

 

 

Ongewijzigd beleid

-63.033

-61.093

-61.093

-61.093

-61.093

Structurele wijziging

 

 

 

 

 

Incidentele wijziging

 

 

 

 

 

Nieuwe raming lasten

-63.033

-61.093

-61.093

-61.093

-61.093

 

 

 

 

 

 

Baten

 

 

 

 

 

Ongewijzigd beleid

12.291

12.032

12.032

12.032

12.032

Structurele wijziging

 

 

 

 

 

Incidentele wijziging

 

 

 

 

 

Nieuwe raming baten

12.291

12.032

12.032

12.032

12.032

 

 

 

 

 

 

Saldo

-50.743

-49.061

-49.061

-49.061

-49.061

 

 

 

 

 

 

Voorstel nieuw beleid structureel

 

-638

-895

-569

-569

Voorstel nieuw beleid incidenteel

 

-1.418

-1.006

-0

-0

Dekking bestaande middelen (AZWA)

 

194

326

0

0

Dekking reserve

 

1.418

1.006

0

0

Saldo nieuw beleid

 

-459

-569

-569

-569

 

 

 

 

 

 

Totaal saldo programma 2

-50.743

-49.520

-49.630

-49.630

-49.630

Terug naar navigatie - Middelen: wat mag het kosten? - Samenstelling van de ramingen van het jaar 2026 op taakveldniveau
Bedragen x €1.000
Exploitatie Primitieve begroting 2027
Lasten
TV1.1 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 2.721
TV1.2 1.2 Openbare orde en veiligheid 1.141
TV4.2 4.2 Onderwijshuisvesting 2.188
TV4.3 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 1.477
TV5.1 5.1 Sportbeleid en activering 533
TV5.2 5.2 Sportaccommodaties 2.310
TV5.3 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 333
TV5.4 5.4 Musea 352
TV5.6 5.6 Media 730
TV6.1 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.131
TV6.21 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO 220
TV6.22 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 625
TV6.23 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal 2.024
TV6.3 6.3 Inkomensregelingen 10.524
TV6.4 6.4 WSW en beschut werk 6.227
TV6.5 6.5 Arbeidsparticipatie 2.388
TV6.60 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) 1.541
TV6.711 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) 3.471
TV6.712 6.712 Begeleiding (WMO) 3.297
TV6.713 6.713 Dagbesteding (WMO) 114
TV6.751 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 5.265
TV6.752 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 318
TV6.753 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 50
TV6.761 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 212
TV6.762 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 3.091
TV6.763 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk 125
TV6.791 6.791 PGB WMO 195
TV6.792 6.792 PGB Jeugd 110
TV6.811 6.811 Beschermd wonen (WMO) 8
TV6.812 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 37
TV6.821 6.821 Jeugdbescherming 565
TV6.822 6.822 Jeugdreclassering 160
TV6.91 6.91 Coördinatie en beleid WMO 386
TV6.92 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd 320
TV7.1 7.1 Volksgezondheid 1.903
Totaal Lasten 61.093
Baten
TV1.1 1.1 Crisisbeheersing en brandweer -50
TV1.2 1.2 Openbare orde en veiligheid -162
TV4.3 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken -237
TV5.1 5.1 Sportbeleid en activering -142
TV5.2 5.2 Sportaccommodaties -162
TV5.3 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 0
TV5.6 5.6 Media -29
TV6.1 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie -3.427
TV6.23 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal -187
TV6.3 6.3 Inkomensregelingen -6.262
TV6.4 6.4 WSW en beschut werk -1.000
TV6.60 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) -98
TV6.711 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) -220
TV7.1 7.1 Volksgezondheid -55
Totaal Baten -12.032
Gerealiseerd saldo van baten en lasten 49.061

Voorstellen nieuw beleid voor het jaar 2027

Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2027

Terug naar navigatie - Voorstellen nieuw beleid voor het jaar 2027 - Voorstellen van nieuw beleid voor het jaar 2027

x € 1.000

Omschrijving

Investeringen

Dekking uit

reserves

Dekking uit bestaande middelen

Budgettaire

lasten

P2  nieuw:        
Uitvoering wet versterking regie volkhuisvesting       -25
Inzet vrijwilligers voor cliënten Sociaal Team       -15
Cultuurmakelaar       -25
Landelijke en regionale plannen vertalen naar lokaal gezondheidsbeleid       -120
Impuls preventie en bewustwording onveiligheid in relaties    25    
Inzetten op zorgtechnologie   50    
Uitvoering geven aan Wet Integrale Suicidepreventie       -50
Extra aandacht voor zorgfraude en besparingskansen tweedelijns zorg    45    
Extra aandacht voor terugdringen indicaties externe verwijzers   60    
Sterke lokale teams - basishulp       -89
Impuls werkwijze sterke lokale teams - collectief en preventief   477    
Versterken sociale en pedagogische basis - Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord (AZWA)     194  
Toenemende taken op het gebied van integrale veiligheid       -40
Weerbare samenleving (i)   80    
Weerbare samenleving (s)       -80
Bluswatervoorzieningen 125     -15
Verduurzaming de Mattelier 550      
P2 Programmabegroting 2026        
Project indicatieloze dagbesteding   100    
Methodiek Verklarende Analyse   28    
Ontmoetingsruimtes in de wijk    50    
Invulling zorg en welzijn in MFA's   100    
Cultuurfonds   25    
Preventie en gezondheid (exclusief POH en PPJ) (incidenteel)   100    
Inzet vakleerkrachten bewegingsonderwijs op basisscholen in Oost Gelre   100    
Extra ondersteuning voor inwoners die de regie over hun leven niet meer hebben   160    
Streekomroep   17    
Totaal 675 1.417 194 -459