Programma 1 - Leefomgeving

Op basis van de "Menukaart Wonen Lichtenvoorde en Groenlo" is medewerking verleend aan diverse woningbouwplannen. Niet elk principebesluit, dat door het college wordt afgegeven leidt tot een daadwerkelijke aanvraag en tot uitvoering. In de raad van december 2021 is een beleidskader vastgesteld voor nieuwe woondroebels. Dit verruimt de mogelijkheid voor het hergebruik van vrijkomende agrarische erven.

Het nieuwe beleid woningsplitsingen biedt meer ruimte voor het splitsen van woningen in het buitengebied. Woningsplitsen is een nuttige manier om de woningvoorraad uit te breiden en het aanbod beter aan te sluiten op de vraag. Daarbij gaat het om het vergroten van het aanbod levensloopbestendige woningen en betaalbare woningen in het buitengebied.

In de prestatieafspraken wordt aandacht besteed aan verduurzaming van de bestaande woningvoorraad.  Daarnaast is in 2021 de Transitievisie Warmte vastgesteld. In 2022 wordt aangevangen met de uitvoering van deze visie.

We werken al enkele decennia aan de kwaliteit van natuur en landschap. We zorgen ervoor dat ruimtelijke ontwikkelingen zoals nieuwbouw, uitbreidingen, civiele projecten en dergelijke landschappelijk worden ingepast. Dat doen we in overleg met de initiatiefnemers.
Voor het belangrijke thema biodiversiteit hebben we een plan opgesteld. Dat plan wordt binnenkort door het college vastgesteld. Het plan vormt geen toetsingskader voor nieuwe initiatieven maar geeft wel aan waar we de komende jaren de focus leggen binnen bestaande regelgeving. Daarbij hebben we een belangrijke voorbeeldfunctie. De uitgangspunten zijn: motiveren, inspireren en meedoen op vrijwillige basis waarbij de gemeente een voortrekkersrol vervuld. Voor wat betreft de landschapskwaliteit hebben we weinig invloed op de ontwikkelingen in de landbouw. Die veroorzaken een gestage nivellering en schaalvergroting van het landschap. Met subsidie en de inzet van werkgroepen proberen we op kleine schaal wat te herstellen.  Dat heeft de afgelopen jaren 10-tallen projecten bij particulieren opgeleverd. In het kader van de Omgevingsvisie worden voor de ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit opnieuw kaders vastgesteld. Biodiversiteit is in dat kader een belangrijk thema.

Een vitaal centrum is een continu proces. Over het algemeen kan worden geconcludeerd dat er al veel is gebeurd om de doelstellingen uit het programma te bereiken. Dat wordt de komende jaren voorgezet. Onderdelen van het programma zijn Hof aan de Dijkstraat, het Activiteitenplein, het vergroenen van de Rentenierstraat en diverse street art projecten. 

Door verschillende projecten geven we uitvoering aan het Programma. Deze projecten worden integraal uitgevoerd.

In 2021 is vol ingezet op projecten waarbij nauw overleg is geweest met de regio Achterhoek. Van daaruit is voor het programma subsidie beschikbaar gesteld vanuit de thematafel Wonen en vastgoed. Deze subsidie wordt gefaseerd uitbetaald in de jaren 2021 tot en met 2024. Met deze projecten zetten we in op een vitaal centrum.

In 2019 is door Rigo een onderzoek uitgevoerd naar de woonbehoefte in de gemeente Oost Gelre. Daarin zijn verschillende scenario’s in beeld gebracht voor de toekomstige woonbehoefte. De raad heeft gekozen voor het 5-jaars trendscenario 560 woningen tot 2025. Op basis van de jaarlijkse monitoring in het najaar kan bepaald worden of een bijstelling noodzakelijk is, omdat bouwen naar de actuele behoefte leidend is in Oost Gelre. Op basis van het onderzoek heeft de raad in september besloten voorlopig uit te gaan van een woonbehoefte van ongeveer 560 woningen (2018-2025) met daarbij een bandbreedte tussen de 460 woningen en 660 woningen.

Betaalbaarheid

Corporaties en gemeenten hebben samen de verantwoordelijkheid om voldoende sociale huurwoningen te behouden en te realiseren. De gemeente werkt samen met de corporaties om voortvarend sociale huur te realiseren. De gemeente stuurt daarvoor op betaalbare koop. De corporaties sturen op betaalbare sociale huur.

De woonbehoefte per kern is vertaald in een ‘woonprogramma per kern’ voor de periode t/m 2025. Daarbij geven we prioriteiten aan en bekijken we de kansen en benodigde inzet (nieuwbouw, renovatie, toewijzing) op sociale huur, betaalbare koop en flexwonen in samenhang en nemen acties op in de uitvoeringsagenda. We actualiseren het woonprogramma jaarlijks aan de hand van inzichten en marktontwikkelingen.

Indien er extra investeringsruimte voor de corporaties ontstaat als gevolg van het gebruik maken van de wettelijke ruimte om een huursomstijging van maximaal 1% boven inflatie te realiseren, dan wenden de corporaties de extra investeringsruimte aan ten behoeve van betaalbaarheid.

Levensloopbestendige woningen

Bij nieuwbouw streven corporaties altijd naar levensloopbestendige woningen. Wel is dit locatie afhankelijk en wordt de haalbaarheid per plan daarin overwogen. Daarnaast is bij renovatie aandacht voor maatregelen om de woning levensloopbestendiger te maken. Of dit wenselijk en mogelijk is, is afhankelijk van het type woning en de (zittende) bewoner. 

We hebben uitvoering gegeven aan de Woonvisie Kleine Kernen. In alle kleine kernen zijn woningbouwprojecten in uitvoering of in voorbereiding. In Groenlo zijn kavels uitgegeven in Oldenhuis en is realisatie van een volgende fase van Brouwhuizen in voorbereiding. Voor de kern Lichtenvoorde is in 2021 een Visie vastgesteld voor vrijkomende schoollocaties. Eind 2021 is de markt benaderd om met plannen te komen voor deze locaties, net als voor de locatie Richterspoort. Ook heeft de raad in september 2021 een visie vastgesteld  voor een volgende fase van de woonwijk Flierbeek. 

In 2022 zijn in elke kleine kern een woningbouw ontwikkeling op initiatief van de gemeente opgestart of in uitvoering . Daarnaast lopen er in elke kern particulieren initiatieven, waarmee we het eerder vastgestelde doel van 15 woningen in elke kleine kern ruim overschrijden. Dit is in lijn met de huidige woonbehoefte.  

Er is een proces gestart om te komen tot een beleidskader om te komen tot realisatie van woonvoorzieningen voor arbeidsmigranten. Dit proces heeft mede door de coronacrisis vertraging opgelopen. Concrete projecten zijn nog niet van de grond gekomen.

De plaatsing van de tiny houses om de uitstroom van jongeren die bij de Lichtenvoorde wonen en door moeten groeien naar het zelfstandig kunnen wonen, loopt. Inmiddels zijn medio 2021 de eerste jongeren uitgestroomd naar de volgende stap naar zelfstandigheid.

De realisatie van de nieuwe huisvesting van Careaz loopt op schema en zal september 2022 gereed zijn. 

Met Marga Klompée wordt gesproken over nieuwe huisvesting op de huidige locatie in Groenlo.

Het beoordelingskader Zorg en Wonen is in maart 2020 met het Platform zorg, wonen, welzijn, besproken. Verdere uitwerking heeft  in verband met de coronacrisis nog niet plaatsgevonden.

Er is voor beschermd wonen een lokaal moratorium aangenomen op uitbreiding. Dit naar aanleiding van de regionale inventarisatie naar een dekkend zorglandschap beschermd wonen in de Achterhoek. Hieruit bleek dat Oost Gelre over voldoende plaatsen beschikt.

In het najaar van 2021 is de pilot Housing First gestart. Hierbij bieden wij inwoners huisvesting om zo opvang in de maatschappelijke opvang te bekorten/ te voorkomen.  

Huisvesting van bijzondere doelgroepen zoals inwoners die uitstromen uit beschermd wonen blijft ook dit jaar een probleem. Dit is regionaal inmiddels op de agenda van de Thematafels Wonen en Gezondheid gezet. Lokaal is een projectgroep gestart om naar oplossingen te zoeken . Ook wordt gekeken naar de mogelijkheden bij nieuwbouwprojecten en op locaties waar andere zorgwoningen een andere invulling kunnen krijgen. 

De website Samen in Oost Gelre is in 2021 aangepast en in 2022 gelanceerd. Deze website is hiermee meer gericht op het lokale aanbod aan participatiemogelijkheden en ondersteuning. Ook het sociaal team komt beter naar voren op de nieuw ingerichte site. Dit moet ervoor zorgen  dat de site beter ingezet kan worden om eerste informatie aan inwoners te bieden . Verdere PR rond de nieuwe inrichting van de site volgt begin 2022 wanneer deze  gereed is.

De pilot van de Lichtenvoorde loopt. Twee jongeren wonen in de tiny houses en leren daar zelfstandig te wonen. Inmiddels is er een  jongere uitgestroomd .  De pilot is verlengd, mede omdat bleek dat deze vorm van wonen in een vroeg stadium duidelijk bleek te maken wie wel/niet uiteindelijk zelfstandig kan gaan wonen. Voor degenen voor wie dat niet mogelijk bleek was het goed om tot inzicht te komen wat het beste vervolg was.

Een regionaal behoefteonderzoek met betrekking tot jongerenhuisvesting van jongeren met een ondersteuningsvraag heeft niet plaatsgevonden. Wel is hier aandacht voor geweest bij de voorbereiding voor de inkoop sociaal domein 2022. In beeld is gebracht wat nodig is om een dekkend zorglandschap te creëren.

Landschappelijke kwaliteit en biodiversiteit dragen in belangrijke mate bij aan de leefomgeving en het welzijn inwoners. We zien de afgelopen decennia een achteruitgang in soorten en landschapskwaliteit door diverse oorzaken. Zo zijn de afgelopen jaren vele laanbomen gesneuveld door de droogte en de hitte. Als gemeente zijn we eigenaar en beheerder van de openbare ruimte en dragen we verantwoording voor het welzijn van onze inwoners. Dat doen we onder meer door te investeren in herstel en versterking van laanstructuren en openbaar groen met oog voor de biodiversiteit. Het gaat om een voortdurend proces.

 De ‘Visie op Bewegen, Ontmoeten en Spelen’ is  afgerond en zal op korte termijn worden vastgesteld door de raad,  Deze visie vormt een handreiking voor het inregelen van  plekken in de openbare ruimte om te spelen, te bewegen en te ontmoeten. Naast bestaande plekken wil de gemeente de visie ook meenemen in gebieden die in ontwikkeling zijn. Dit beleid gaan we komende jaren vertalen in concrete projecten.

De afgelopen jaren hebben we integraal gewerkt aan de visie. De bestaande speelplekken zijn gekeurd en veilig. We hebben echter geen grote investeringen gedaan in nieuwe locaties of speeltoestellen met uitzondering van 2 locaties op de nieuwbouwwijk in Flierbeek.

In kader van toegankelijkheid openbare ruimte worden met werkzaamheden zoals groot onderhoud en herinrichting/reconstructie de fysieke toegankelijkheid meegenomen. Het gaat daarbij om de openbare ruimte en niet de voorzieningen in openbare gebouwen. Voorjaar 2021 is een groep studenten van Stadslab Saxion gestart met een onderzoek naar de looproutes binnen Groenlo naar het centrum. Dit moet leiden tot aanbevelingen tot aanpassingen van de openbare ruimte op en drietal plekken: Beltrumsestraat, Ziekenhuisstraat en Goudsmitstraat.

Met ROVA hebben we afgelopen jaar ondanks de coronacrisis wel enige uitvoering kunnen geven aan het verminderen van zwerfafval. De grootste en een mooie ontwikkeling is dat we een behoorlijk groep vrijwilligers faciliteren en ondersteunen bij het ruimen van zwerfafval in de openbare ruimte. De groep Schoon Oost Gelre is hier een mooi voorbeeld van.

Hondenpoep in de openbare ruimte blijft erg lastig. We hebben in het eerste kwartaal van 2021 een aantal hondenpoepbakken extra geplaatst en de losloopvelden worden netjes onderhouden. Hiermee beperken we overlast van hondenpoep, maar gelijktijdig lijkt het op te vallen dat er sinds de coronacrisis meer honden in Oost Gelre zijn. We houden de vinger aan de pols.

We zijn continu bezig met doorstroming, bereikbaarheid en verkeersveiligheid en de toegankelijkheid van voorzieningen. Voor twee scholen in Lichtenvoorde zijn bijvoorbeeld verkeersaanpassingen gedaan, te weten de nieuwe oversteek op de Richterslaan bij basisschool de Leeuw en de rijbaanscheiding en 30km/uur zone Varsseveldseweg en fietsstraat Frans ten Boschstraat bij Het Gele Park. 

Naast de grotere projecten zijn wij continu bezig met het afhandelen van meldingen over de verkeersveiligheid, onderhouden we de wegen en straten en zetten wij in op gedragscampagnes om de verkeersveiligheid te stimuleren, zoals bijvoorbeeld de fietsverlichtingscampagne.

In 2021 is de bijdrage aan een regionale aanpak zeer beperkt geweest door het ontbreken van ambtelijke capaciteit voor ontwikkelingen in het landelijk gebied. 

De doelstelling om energieneutraal te zijn in 2030 blijkt in de praktijk niet realiseerbaar. De opgave is zo omvangrijk dat het tijdspad welke met het realiseren van de energieneutraliteitsdoelstelling is gemoeid nu op regionaal niveau wordt herzien. 

Inwoners zijn zich bewust van de noodzaak van energiebesparing en zien de meerwaarde van eigen duurzame energieopwekking. Dit blijkt onder andere uit de toename van het aantal aansluitingen met zonne energie en de  hoeveelheid aanvragen voor subsidieverlening voor energiebesparing. In het energieverbruik is per huishouden een efficiëntieslag te zien. 

Voor besparing en duurzame energieopwekking bij bedrijven lopen er diverse projecten over meerdere jaren. De belangrijkste projecten zijn de EML controles, uitgevoerd door de ODA, de MKB-aanpak, uitgevoerd door AOD en de realisatie van zonnige bedrijfsdaken door Agem. Met deze projecten zijn al wel goede resultaten geboekt, zowel op het gebied van besparing als ook op het gebied van duurzame energieopwekking in de vorm van zonne-energie. 

Voor grootschalige energieopwekking zijn voor drie zonneparken omgevingsvergunningen verleend en is de aanvraag voor een nieuw zonnepark in behandeling genomen. 

Voor het gemeentelijk vastgoed worden op basis van de nota "Energiebeleid gemeentelijke vastgoed" de gebouwen verduurzaamd.  Doelstelling is de bestaande gebouwen en de nieuwbouw in lijn te brengen met de gemeentelijke energiedoelstelling van energieneutraal. Het energieverbruik wordt hiervoor doorlopend gemonitord en op diverse gebouwen zijn zonnedaken gerealiseerd. Het energieverbruik gemeten op basis van m2 bruto-vloeropperlvlakte laat over de periode 2012 t/m 2019 een daling zien van bijna 52%.

Duurzaam ondernemen wordt in verschillende hoedanigheden in contacten met ondernemers onder de aandacht gebracht. Zo loopt hiervoor een project op de Laarberg en is het duurzaam ondernemen in de vorm van een scan met adviesdiensten een product van Achterhoek Onderneemt Duurzaam. Daarnaast zijn onderdelen van duurzaam ondernemen vaste punten bij vergunningverlening van de ODA en bij haar toezichtstaak bij bedrijven.