Programma 2 - Welzijn

We bieden opvoed- en opgroei-informatie aan via diverse kanalen. 

We zetten preventieve, voorliggende voorzieningen in voordat we over gaan tot inzet van maatwerkvoorzieningen daar waar dit passend en gewenst is. Voorbeelden hiervan zijn de inzet van gezinsondersteuning door Yunio, de eerstelijns ondersteuning van het ondersteuningsteam en de inzet van de POH jeugd bij de huisarts. Daarnaast werken we vanuit de methode Verklarend (gezinsgericht) analyseren, waarin alle uitvoerend werkers op jeugd zijn getraind. Hiermee hopen we nog meer de beweging naar preventieve en voorliggende voorzieningen te kunnen maken, evenals dat we de invloed van problemen op ouderniveau meteen aan de voorkant helder in beeld krijgen en bespreekbaar maken in de weg naar wat een passende maatwerkvoorziening is.

Kinderen worden thuis en op school voorbereid op hun rol en plek in de samenleving. Voor veel ouders is het belangrijk dat de identiteit van de school aansluit bij de opvoeding die zij hun kind geven. De school kijkt samen met ouders of de school passend is. Een school biedt elke leerling een zo passend mogelijke vorm van onderwijs (zorgplicht). Kan de school dat niet zelf, dan moet zij de ouders een voorstel doen voor een ander, wél passend aanbod. 

Wij werken met het onderwijs samen als kinderen in de school extra ondersteuning nodig hebben in een vorm van (preventieve) jeugdhulp. Hoewel de invloed van de gemeenten op de inhoud van het onderwijs beperkt is (dit is het terrein van het schoolbestuur), is er op lokaal niveau aandacht voor (inclusiever) onderwijs. De gemeente is verantwoordelijk voor het regelen van vervoer naar een passende onderwijsplek indien deze niet thuisnabij is. 

We faciliteren adequate onderwijshuisvesting aan de hand van het Integraal Huisvestings Plan (IHP). Het IHP geeft helderheid over de staat van huisvesting, de noodzakelijke investeringen en de prioritering van verbouw en nieuwbouw. Dit met als doel dat er een integrale afweging plaatsvindt, rekening houdend met alle scholen en de beschikbare financiële middelen van de gemeente.  

Het doel is dat alle jongeren het onderwijs verlaten met een toekomstperspectief in de vorm van een startkwalificatie (een diploma havo, vwo, mbo-niveau 2 of hoger), arbeidsplaats of dagbesteding. 

Als inwoners een baan vinden, moeten ze er ook daadwerkelijk op vooruit gaan en geen armoedeval ervaren. Als gemeente is onze invloed beperkt, maar met de werkaanvaardingspremie hebben we een instrument om de armoedeval te dempen.  

Inwoners vanaf 18 jaar gaan naar school, werken of maken gebruik van passende dagbesteding/daginvulling. Sommige inwoners hebben hierbij ondersteuning nodig. Het werk of activiteiten moet(en) aangepast worden aan de mogelijkheden van de inwoner. Denk hierbij aan de doorgaande lijn van arbeidsmatige dagbesteding tot regulier werk. 

Integreren gaat het snelst als nieuwkomers zoveel mogelijk meedoen in de samenleving. Voor alle nieuwkomers wordt inburgering op maat mogelijk gemaakt, zodat zij de meest passende leerroute kunnen volgen met als doel de inburgering op eigen niveau te behalen. 

Ook inwoners met een arbeidsbeperking kunnen in veel gevallen met ondersteuning goed functioneren in het reguliere bedrijfsleven. We zetten hiervoor langdurige loonkostensubsidie, jobcoaching en inclusieve technologie in. 

Samen met het bedrijfsleven en Fijnder creëren we voldoende beschutte werkplekken zodat iedereen binnen onze gemeente met een indicatie beschut werk een geschikte werkplek heeft. 

De groep inwoners die de grootste begeleidingsbehoefte heeft, kan met het beëindigen van de instroom in de Wsw een indicatie aanvragen voor beschut werk. Gemeenten bieden geïndiceerde inwoners Nieuw Beschut Werk een dienstverband aan en plaatsen hen op een zo regulier mogelijke werkplek op een passende functie, zolang het maximum van de taakstelling niet is bereikt. De taakstelling voor 2026 is nog niet bekend. 

We zetten actief in op voorlichting, zodat inwoners goed op de hoogte zijn van de mogelijkheden. We participeren in de regionale campagne Denk vandaag aan morgen.

Dementie is in de gemeente Oost Gelre geen taboe. Inwoners die  (in hun omgeving) te maken krijgen met dementie weten tijdig ondersteuning te regelen om de zorg voor inwoners met dementie uit te voeren.  We streven ernaar dat inwoners met dementie zo lang mogelijk kunnen participeren in de samenleving.

Het betreft hier veiligheid in de brede zin: veiligheid rondom wonen, vervoer en de fysieke leefomgeving. 

Wij ondersteunen door vrijwilligers mogelijk gemaakte lokale mobiliteitsvoorzieningen. Deze zijn gratis of via een kleine (vrijwillige) bijdrage beschikbaar voor inwoners. 

We maken het vrijwilligersaanbod inzichtelijk op het vrijwilligersprikbord op www.sameninoostgelre.nl en via  www.vrijetijdsmakelaar.nl.  Het platform vrijetijdsmakelaar.nl geeft een overzicht van alles wat er voor inwoners te doen is in hun vrije tijd. Inwoners kunnen met hun vragen terecht bij de vrijwilligerscoördinator.  Komend jaar evalueren we de werking van het platform  en onderzoeken we alternatieven/aanvullingen om het vrijwilligersaanbod nog beter bij onze inwoners onder de aandacht te brengen. 

Ontmoeting is belangrijk om de sociale samenhang in de dorpen te behouden en belangrijk om eenzaamheid te verminderen. In elke kern is een ontmoetingsmogelijkheid beschikbaar.

Inwoners van 67 jaar en ouder krijgen de gelegenheid contacten te onderhouden met anderen en ontvangen daarbij ondersteuning van vrijwilligers(organisaties). In elke kern is een ontmoetingsmogelijkheid geleid door vrijwilligers.

Inwoners met een psychische kwetsbaarheid krijgen de gelegenheid contacten te onderhouden met anderen en ontvangen daarbij ondersteuning van vrijwilligers(organisaties). In Lichtenvoorde en Groenlo is een inloopvoorziening beschikbaar onder professionele leiding.

Daar waar mogelijk lossen we fysieke beperkingen in de openbare ruimte op, zodat iedereen kan participeren. Voorjaar 2025 is de lokale woonzorgvisie vastgesteld. Onderdeel hiervan is extra uitwerking van het thema openbare ruimte en inclusie. Hier wordt in 2026 uitvoering aan gegeven.

Inwoners voelen zich veilig en weten om te gaan met digitale veiligheid, babbeltrucs aan de voordeur, veiligheid op het gebied van het kunnen melden van zorg om anderen.

Alle inwoners van Oost Gelre zijn gelijk. We gaan proactief aan de slag met het slechten van vooroordelen. 

Oost Gelre kenmerkt zich door een breed aanbod aan kunst en cultuur. We willen niet voor niets 'evenementengemeente' zijn. Het is onze ambitie om het culturele aanbod meer zichtbaar te maken. Daarnaast is het van belang dat culturele organisaties elkaar beter weten te vinden, waardoor bestaande verbindingen worden versterkt en nieuwe samenwerkingen ontstaan. Zichtbaarheid, verbinding en samenwerking zijn de kernbegrippen.

In 2026 komt er extra budget beschikbaar middels het Cultuurfonds voor innovatieve ideeën op het gebied van kunst en cultuur. Samen met de Cultuurraad wordt bekeken op welke manier deze ideeën opgehaald en gehonoreerd gaan worden.

In samenwerking met de scholen komen we tot een breed gedragen aanbod van kunst en cultuur (jaarprogramma kunst- en cultuureducatie in Oost Gelre aan de hand van het Lokaal Cultuurconvenant).

We vinden het belangrijk dat culturele organisaties en verenigingen passend en toekomstbestendig zijn gehuisvest. Daarnaast kijken we samen met de culturele centra hoe we deze zo optimaal mogelijk kunnen inrichten. Om evenementen en muzikale uitingen een permanente plek te kunnen bieden, jongeren te trekken en te behouden binnen onze gemeente, willen we een poppodium (locatie voor evenementen) creëren in Lichtenvoorde. Dit podium dient ook als tentoonstellingsruimte en creatieve plek voor kunstenaars.

De eerste stappen zijn gezet door de aankoop van de St. Bonifatiuskerk en pastorie. Samen met de bevolking wil de gemeente invulling geven aan dit pand waarbij het realiseren van een evenementenlocatie de wens is van het college. Dit gebeurt middels een marktconsultatie en een tender.  

Wij vergroten de onderwijskansen van kinderen die dit nodig hebben door inzet van Voor- en Vroegschoolse Educatie.

Wij behandelen het probleem van jeugdigen en ouders laagdrempelig en proberen in eerste instantie eerstelijns zorg/passende hulp in te zetten (inzet van de praktijkondersteuner huisarts (POH) of het ondersteuningsteam (OT). We willen door normalisatie problematisering voorkomen.  

Ons plan van aanpak moet voorkomen dat jongeren (verder) afglijden. We helpen hen het leven weer op te pakken. We werken daarbij intensief samen met buurtgemeenten en netwerkpartners, zoals politie, scholen en Mazzel (jongerenwerk). Ook de realisatie van JOP's (Jongeren OntmoetingsPlekken) draagt bij om overlast te voorkomen.

Inwoners nemen op tijd maatregelen, ondersteund door gemeentelijke maatregelen, informatie en subsidie.  

We leren inwoners hoe ze met nieuwe technieken/manieren langer het huishouden zelf kunnen doen, waardoor professionele hulp bij het huishouden wordt beperkt of later nodig is.

Mantelzorgers zorgen ervoor dat hun naaste zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven wonen. Dit zorgt vaak voor een grote belasting van deze mantelzorger. Door ondersteuning beschikbaar te stellen, die aansluit bij de vraag van de mantelzorger, kan overbelasting van mantelzorgers worden voorkomen. 

Om te kunnen participeren moeten basisvoorwaarden op orde zijn. Zorgen om schulden, werkloosheid, de weg niet weten in de bureaucratie kunnen participatie in de weg staan. Ondersteuning bij het wegnemen van deze drempels is dan nodig, maar ook inzet om het voorkomen van het (weer) ontstaan van deze drempels (inzet op preventie). We ondersteunen inwoners die soms even hulp nodig hebben, zodat ze daarna zelf de draad weer op kunnen pakken. 

Nieuwkomers kunnen een beroep doen maatschappelijke begeleiding en ondersteuning. Vluchtelingenwerk begeleidt hen de eerste 9 maanden om de praktische zaken te regelen.  Daarnaast heeft Vluchtelingenwerk een grote rol in het aanvragen van de gezinsherenigingen; de juridische begeleiding is van groot belang. Voor statushouders die na 9 maanden nog niet zelfstandig genoeg zijn, kunnen wij verlenging aanvragen. Doel is wel dat statushouders na 9 maanden zo veel mogelijk gebruik maken van onze reguliere hulpverlening, denk hierbij o.a. de formulierenbrigade. 

Problematische schulden drukken zwaar op huishoudens en zorgen voor veel stress. We willen voorkomen dat schulden ontstaan door al in een vroeg stadium contact op te nemen met inwoners. Dit doen wij aan de hand van signalen over betalingsachterstanden die via de vroegsignalering binnenkomen. Indien inwoners schulden hebben, ondersteunen wij hen bij het oplossen van hun schulden. Daarnaast zetten we mensen weer in hun kracht door budgetteringscursussen aan te bieden. Ook ondersteunen wij gedupeerden in de toeslagenaffaire in hun (financiële) herstel. 

Een laag inkomen kan ook uitsluiting en een sociaal isolement tot gevolg hebben. Om dit zoveel mogelijk te beperken, kennen we verschillende ondersteuningsmogelijkheden voor jeugdigen (kindregelingen Fijnder, Jeugdfonds voor sport & cultuur) en volwassenen (Volwassenenfonds voor sport & cultuur).   

Mantelzorg op jonge leeftijd maakt dat jongeren onvoldoende 'jong' kunnen zijn en dezelfde dingen kunnen doen als hun leeftijdsgenoten. Dit belemmert hun ontwikkeling. Wij willen deze belemmering wegnemen door ons ondersteuningsaanbod  aan te laten sluiten op de leefwereld van de jongeren.

Niet kunnen lezen en schrijven of niet digitaal vaardig zijn brengt schaamte met zich mee bij inwoners. Hulp vragen is vaak moeilijk. We ondersteunen inwoners bij hun digitale vaardigheid en taalvaardigheid. Hierbij sluiten we aan bij de mogelijkheden van de inwoner. Voor iedere laaggeletterde inwoner zijn er plekken/projecten in de buurt bereikbaar waar zij hun vaardigheden kunnen verbeteren.

Wij zijn (regionaal) verantwoordelijk voor een dekkend zorglandschap, zodat elke inwoner (zowel jeugdigen als volwassenen) de zorg of voorziening ontvangt die noodzakelijk is. Deze hulp of voorziening verstrekken wij via een geschikte (gecontracteerde) zorgaanbieder. Inwoners kunnen gebruikmaken van een Persoonsgebonden budget (pgb) om de ondersteuning in te kopen, indien dat gewenst en mogelijk is. Bij ondersteuning mag wet- en regelgeving niet in de weg staan en kijken we over de grenzen heen van de Participatiewet, Wmo en de Jeugdwet. Om nog beter maatwerk te kunnen bieden, hebben de uitvoerend werkers van de afdeling Mens en Samenleving de training Omgekeerde Toets  gevolgd. 

Wij monitoren de zorg die onze inwoners ontvangen en grijpen in bij zorg die onder de maat is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan goede hulp bij het huishouden of een goed functionerende rolstoel. Vanzelfsprekend werken we hierbij datagedreven. 

Wij zien lokaal en regionaal toe op rechtmatige besteding van zorggelden. Bij vermoedens van misbruik, grijpen wij in.  Door het aanstellen van twee extra toezichthouders in de regio komt hier meer aandacht voor. 

Door inzet van noodzakelijke ondersteuning gericht op het kind dan wel op ouders, kun je je als kind veilig en zo goed mogelijk ontwikkelen en deelnemen aan het dagelijks leven op weg naar volwassenheid. De benodigde ondersteuning wordt ingezet na een zorgvuldige verklarende analyse op het hele gezin. Deze verklarende analyse maken de jeugdconsulenten of Ondersteuningsteam medewerkers altijd samen met een gedragsdeskundige om opgehaalde informatie zorgvuldig te kunnen duiden.

Een goed functionerende veiligheidsketen moet voorkomen dat kinderen en jongeren onveilig opgroeien. Betrokken organisaties uit deze veiligheidsketen trekken steeds meer en eerder samen op met de jeugdconsulenten en het Ondersteuningsteam (OT). Kinderen (en ouders) ervaren de veiligheidsketen als een helder en logisch traject, zonder dat zij met veel overdrachten tussen de organisaties te maken krijgen. Daarbij is er voldoende oog voor het signalen van (on)veiligheid en het vervolgens ook concreet vastleggen van de mate van (on)veiligheid. Dit wordt verstevigd door inzet vanuit onze interne aandachtsfunctionarissen veiligheid. 

De jeugdconsulenten en medewerkers van het Ondersteuningsteam (OT) voldoen aan de beroepscode en kwaliteitsregister jeugd. Bij tegenstrijdige belangen en/of veiligheidsvraagstukken handelt een jeugdconsulent in het belang van het kind volgens de beroepscode jeugd. Om veiligheidsvraagstukken goed te kunnen beoordelen en concretiseren, wordt er een beroep gedaan op de aanwezige aandachtsfunctionarissen veiligheid en wordt een kind ook alleen gezien en gesproken.

We passen maatwerkvoorzieningen toe op het gebied van de Wmo om mogelijk te maken dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen en participeren. Denk hierbij aan ondersteuning op het gebied van huishoudelijke taken, daginvulling, begeleiding, woningaanpassing, laagdrempelig voorliggend openbaar vervoer (ZOOV, elektrocar, etc.) en beschermd wonen. Zo kunnen inwoners blijven participeren zonder hun netwerk te overbelasten. 

Op basis van de lokale woonzorgvisie werken wij aan een jaarlijkse uitvoeringsagenda. Vier werkgroepen werken aan uitwerking van de thema's.

Mantelzorgers zorgen ervoor dat hun naaste zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven wonen. Dit zorgt vaak voor een grote belasting van deze mantelzorger. Door ondersteuning beschikbaar te stellen, die aansluit bij de vraag van de mantelzorger, kan overbelasting worden voorkomen.

We ondersteunen inwoners met dementie en hun huisgenoten en netwerk met hulp op maat. 

Maatwerkvoorzieningen gericht op beschut en beschermd wonen zijn voor inwoners beschikbaar. 

Door een gebrek aan geschikte sociale huurwoningen blijven deze inwoners onnodig lang in de zorg. Jaarlijks inventariseren we de behoefte bij deze doelgroep. We zetten de regionale afspraken voort met de woningcorporaties met betrekking tot het beschikbaar stellen van woningen ten behoeve van de uitstroom.

Diverse interventies kunnen er gezamenlijk voor zorgen dat inwoners met vaak grote psychische en/verslavingsproblemen toch hun huis kunnen behouden en zelfstandig kunnen blijven wonen. Onderdeel van deze interventies is de lokale aanwezigheid van woningen voor tijdelijke huisvesting. Zo kunnen we voorkomen dat mensen hun eigen woonplek verliezen en dat ze opgenomen worden in maatschappelijke opvang buiten de gemeente. In deze woningen worden geen inwoners opgevangen met forse verslavingsproblematiek, zij blijven onder de hoede van de centrumgemeente Doetinchem.  Wij monitoren de inzet van de twee woningen voor tijdelijke huisvesting.  Regionaal werken wij aan afstemming van het benodigde aantal plekken in de (Oost) Achterhoek.

Bij onveilige situaties, huiselijk geweld en verwarde personen is er sprake van een goed sluitende veiligheidsketen. Twee medewerkers van de ketenpartner Veilig Thuis zijn een dag per week aanwezig in het gemeentehuis om kennis over hun werkwijze met ons sociaal team te delen en de samenwerking te intensiveren. Twee casusregisseurs maken onderdeel uit van het Sociaal Team.